มารยาทในร้านอาหารเกาหลี: กริ่งเรียก เครื่องเคียงฟรี ไม่ต้องให้ทิป

ผมทำร้านมุลฮเวอยู่ตรงหน้าหาดซกโช และทุกวันผมเห็นความลังเลเล็ก ๆ แบบเดิมซ้ำ ๆ พูดสั้น ๆ คือ ต้องการอะไรให้กดกริ่งเรียก เครื่องเคียงและน้ำดื่มฟรี ไม่มีใครให้ทิป และจ่ายเงินที่จอสั่งอาหารตอนสั่ง หรือที่เคาน์เตอร์ตอนเดินออก

ลูกค้านั่งลง แล้วก็รอ สบตากับผม แล้วก็หลบตา แล้วก็รอต่อ หรือยื่นมือไปหยิบจานเล็ก ๆ แล้วหยุด เพราะไม่แน่ใจว่ามันจะขึ้นบิลหรือเปล่า หรือกินเสร็จแล้วนั่งถือเงินไว้ในมือ ไม่รู้ว่าต้องให้ใคร

เรื่องกินน่ะง่ายครับ ที่ยากคือร้านอาหารเกาหลีทำงานด้วย กฎที่ไม่มีใครเขียนไว้ เพราะคนที่นี่เรียนรู้กันมาตั้งแต่อายุห้าขวบ งั้นผมจะเขียนให้เอง จากฝั่งในของเคาน์เตอร์

1. กดปุ่มเถอะครับ ไม่มีใครเมินคุณ

ลองดูที่โต๊ะ น่าจะมีปุ่มเล็ก ๆ อยู่ นั่นคือ กริ่งเรียก (호출벨)

กดเลยครับ ระบบมีแค่นั้น เดี๋ยวพนักงานก็มา

ถ้าไม่มีกริ่ง ให้พูดว่า “저기요” (ชอกีโย) แปลว่า “ขอโทษนะครับ/คะ” ออกเสียงข้ามห้องไปเลย พูดด้วยเสียงปกติก็พอ เพราะการยกมือมักไม่มีใครเห็น “여기요” (ยอกีโย) ก็ใช้ได้เหมือนกัน

นี่คือสิ่งที่ผมอยากให้รู้มากที่สุด เพราะความเข้าใจผิดตรงนี้ฝังลึกมาก ในหลายประเทศพนักงานจะเดินกลับมาที่โต๊ะเอง (“อาหารเป็นอย่างไรบ้าง”) และการถูกปล่อยไว้เฉย ๆ แปลว่ามีอะไรผิดปกติ แต่ที่เกาหลีกลับกัน การไม่รบกวนคุณต่างหากคือความสุภาพ เราอยู่ห่าง ๆ เพราะคิดว่าคุณคงอยากกินอย่างสงบ

สุดท้ายลูกค้าก็เกรงใจรอเรา เราก็เกรงใจรอลูกค้า แล้วอาหารของทุกคนก็เย็นลงเรื่อย ๆ กดปุ่มเถอะครับ ที่นี่ไม่มีใครมองว่าเสียมารยาท นั่นเป็นวิธีเดียวที่เราจะรู้ว่าคุณต้องการอะไร

2. จานเล็ก ๆ พวกนั้นฟรี และเติมก็ฟรี

จานเล็ก ๆ ที่มาโดยที่คุณไม่ได้สั่ง เรียกว่า บันชัน (반찬) หรือเครื่องเคียง

รวมอยู่ในราคาแล้วครับ ไม่ปรากฏในบิล และเมื่อหมด คุณขอเพิ่มได้ ฟรีเช่นกัน ชี้ไปที่จานเปล่าแล้วพูดว่า “더 주세요” (ทอ ชูเซโย) แปลว่า “ขอเพิ่มครับ/ค่ะ” บางร้านมีเคาน์เตอร์บริการตัวเองอยู่ริมผนัง

และนี่คือเหตุผลที่การเติมฟรีนั้นน่าวางใจ กฎหมายเกาหลีห้ามร้านอาหารนำอาหารที่เสิร์ฟออกไปที่โต๊ะแล้วกลับมาใช้ซ้ำ กฎนี้มาจากกฎหมายสุขาภิบาลอาหาร ร้านที่ถูกจับได้ว่าทำแบบนั้นจะเจอคำสั่งพักกิจการ และกฎหมายยังกำหนดโทษปรับหรือแม้แต่จำคุกได้ด้วย ข้อยกเว้นมีเพียงรายการสั้น ๆ ที่กระทรวงความปลอดภัยอาหารและยาประกาศไว้ เช่น ผักกาดหอมทั้งใบ ผลไม้ที่ยังไม่ปอกเปลือก หรือกิมจิที่อยู่ในภาชนะส่วนกลางแบบมีฝาปิดและใช้ที่คีบตัก ส่วนอะไรที่คุณตักมาไว้ในจานตัวเองแล้วไม่อยู่ในรายการนั้น

จากตรงนั้นจึงมีคำขอจากฝั่งครัวหนึ่งข้อ หยิบเท่าที่จะกินหมดจริง ๆ ครับ การเติมดีกว่ากองพะเนินตั้งแต่แรก ขอสองครั้ง ขอสามครั้งก็ได้ เราไม่ถือเลยแม้แต่น้อย

3. น้ำดื่มฟรี และปกติต้องรินเอง

มองหาขวดน้ำหรือตู้กดน้ำ ข้าง ๆ จะมีแก้ววางซ้อนไว้ อาจอยู่บนโต๊ะคุณ บนโต๊ะข้าง ๆ หรือชิดผนัง หยิบใช้ได้เลยครับ

น้ำดื่มฟรี และหลายร้านจะไม่มีใครยกมาให้ถ้าคุณไม่ขอ ถ้าหาไม่เจอ กริ่งเรียกมีไว้เพื่อการนี้ “물 주세요” (มุล ชูเซโย) แปลว่า “ขอน้ำครับ/ค่ะ”

4. ที่เกาหลีต้องให้ทิปไหม?

ไม่ต้องครับ ราคาหน้าเมนูคือราคาที่คุณจ่าย ตัวเลขข้างชื่ออาหารรวมภาษีแล้ว ตอนท้ายไม่มีอะไรบวกเพิ่ม และไม่มีใครคาดหวังอะไร

ถ้าคุณวางเงินทิ้งไว้บนโต๊ะ มีโอกาสสูงมากที่พนักงานจะวิ่งตามคุณออกไปถึงถนนเพื่อคืนให้ เพราะเชื่อว่าคุณลืม เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงครับ และเป็นช่วงเวลาที่กระอักกระอ่วนสำหรับทั้งสองฝ่าย

บางครั้งคุณอาจเห็นโหลรับทิปตามคาเฟ่ทันสมัยในโซล นั่นเป็นของใหม่ และไม่ใช่สิ่งที่คาดหวังจากคุณ

แทนที่จะให้ทิป ตอนเดินออกให้พูดว่า “잘 먹었습니다” (ชัล มอกอสซึมนีดา) แปลว่า “อิ่มอร่อยครับ/ค่ะ” ผมอยากได้ยินประโยคนี้มากกว่ารับเงินของคุณเยอะเลยครับ และคิดว่าเจ้าของร้านส่วนใหญ่ที่นี่ก็รู้สึกแบบเดียวกัน

5. จ่ายที่เคาน์เตอร์ตอนออก หรือที่จอสั่งอาหารตอนสั่ง

แบบเดิม และยังพบบ่อยที่สุด ใบเสร็จจะถูกวางไว้บนโต๊ะพร้อมอาหาร อย่ารอให้ใครมาเก็บ หยิบใบนั้นไปที่เคาน์เตอร์แคชเชียร์ใกล้ประตู แล้วจ่ายตรงนั้น ตอนเดินออก

แบบใหม่ ซึ่งกำลังแพร่หลายอย่างรวดเร็ว จอสั่งอาหารบนโต๊ะรับบัตรตั้งแต่ตอนที่คุณสั่ง เลือก แตะบัตร จบ พอกินเสร็จก็แค่ลุกแล้วเดินออกได้เลย ถ้าร้านไหนเป็นแบบนี้ ดูที่จอก็รู้ได้ชัดเจน ร้านเราก็เป็นหนึ่งในนั้นครับ ปกติคุณจะจ่ายครบทั้งหมดที่จอสั่งอาหารบนโต๊ะตอนสั่งเลย

• บัตรใช้ได้แทบทุกที่ แม้แต่ร้านเล็ก ๆ คุณแทบไม่ต้องใช้เงินสด
• ปกติคนเดียวจ่ายให้ทั้งโต๊ะ แยกจ่ายก็ได้และเป็นเรื่องปกติมากขึ้นเรื่อย ๆ ยื่นบัตรสองใบแล้วบอกจำนวนเงิน
• ถ้าเป็นร้านแบบเดิมและคุณอยากจ่ายที่โต๊ะ กดกริ่งแล้วพูดว่า “계산할게요” (เกซันฮัลเกโย) แปลว่า “ขอคิดเงินครับ/ค่ะ”

6. ถ้ามาคนเดียว ให้ดูกฎ “สั่งขั้นต่ำสองที่”

อาหารบางอย่าง (ปิ้งย่าง สตูหม้อใหญ่ หม้อไฟ) กำหนด ขั้นต่ำสองที่ (2인분 이상)

เรื่องนี้ควรอธิบายกันตรง ๆ เพราะถ้าไม่รู้เหตุผลแล้วโดนบอกเข้าจะรู้สึกไม่ดี กฎนี้ใช้กับทุกคน รวมถึงคนเกาหลีด้วย เพราะต้นทุนการจัดหนึ่งโต๊ะแทบไม่ต่างกันเลยระหว่างหนึ่งคนกับสองคน ถ่านเท่าเดิม ตะแกรงที่ต้องล้างอันเดิม เครื่องเคียงชุดเต็มชุดเดิม สั่งที่เดียวไม่พอกับต้นทุนนั้น

และกฎนี้กำลังหายไปอย่างรวดเร็ว การกินคนเดียว หรือ ฮนบับ (혼밥) ตอนนี้เป็นเรื่องธรรมดามากในเกาหลี และแต่ละปีก็มีร้านยกเลิกกฎนี้เพิ่มขึ้น

ที่ร้านเรา กฎนี้ไม่ใช้กับมุลฮเวเลยครับ มุลฮเวทุกเมนูของเราสั่งที่เดียวได้ (มีเมนูหนึ่งที่มีขนาดสองที่ให้เลือก แต่เป็นตัวเลือก ไม่ใช่ขั้นต่ำ) ลูกค้ามาคนเดียวก็คือลูกค้าหนึ่งคน เราเปิดตั้งแต่เก้าโมงเช้า และมีคนมากินคนเดียวตลอดทั้งวัน

7. มารยาทบนโต๊ะที่สำคัญ

รายการสั้น ๆ นี่คือข้อที่คนเกาหลีจะสังเกตเห็น

เรื่องหม้อซุปกลางโต๊ะ การตักกินจากหม้อรวมโดยตรงเป็นเรื่องปกติมากที่นี่ ถ้าคุณไม่ถนัด ขอ “앞접시” (อับชอบชี) หรือจานเล็กสำหรับตักแบ่งได้เลย ไม่มีใครคิดอะไรทั้งนั้น

8. ถอดรองเท้า แต่ไม่ใช่ทุกที่

ถ้าเห็น พื้นไม้ยกสูง และมีชั้นวางรองเท้าอยู่ตรงขอบ นั่นคือที่นั่งแบบนั่งพื้น ต้องถอดรองเท้าก่อนขึ้นไป รองเท้าของคนอื่นที่วางเรียงอยู่ตรงทางเข้าคือสัญญาณของคุณ

คำแนะนำเชิงปฏิบัติจากคนที่เห็นเรื่องนี้พลาดมาหลายครั้ง ใส่ถุงเท้าที่ให้คนเห็นแล้วไม่เขินออกมาด้วยครับ

ห้องอาหารของเราเป็นโต๊ะและเก้าอี้ เรื่องนี้จึงไม่เกิดที่ร้านเรา แต่ที่ไหนสักแห่งในเกาหลีคุณจะได้เจอ และน่าจะเป็นร้านที่คุ้มค่าแก่การไปกินจริง ๆ

9. สั่งอาหารทั้งที่พูดเกาหลีไม่ได้สักคำ

เรื่องนี้ไม่เป็นปัญหาครับ และเป็นความกังวลที่ผมอยากช่วยปลดออกมากที่สุด

• ชี้ที่รูป เมนูเกาหลีเต็มไปด้วยรูปภาพก็เพราะวิธีนี้ได้ผลนี่แหละ
• “이거 주세요” (อีกอ ชูเซโย) แปลว่า “ขออันนี้ครับ/ค่ะ” ประโยคเดียว สั่งอะไรก็ได้จากเมนูไหนก็ได้ทั่วเกาหลี
• ภาษาเกาหลีให้ใช้ Papago แทน Google แปลภาษา Papago แปลภาษาเกาหลีได้ดีกว่าอย่างเห็นได้ชัด
• จอสั่งอาหารบนโต๊ะมักมีปุ่มเปลี่ยนภาษา ของร้านเรามีครับ ทั้งภาษาเกาหลี อังกฤษ จีน ญี่ปุ่น และภาษาอื่น ๆ ทุกเมนูมีรูปให้ดู คุณเปลี่ยนภาษา แตะที่รูป แล้วสั่งได้โดยไม่ต้องพูดกับใครสักคำ ถ้าวันนี้คุณต้องการแบบนั้นพอดี ก็ไม่เป็นไรเลยครับ ยกเว้นเรื่องเดียวคืออาการแพ้อาหาร (ดูด้านล่าง)

เมนูฉบับเต็ม ของเราอยู่บนเว็บนี้ถึงสิบสี่ภาษา เปิดในมือถือก่อนมา ใช้เวลาแค่นาทีเดียว

มีเรื่องเดียวที่ต้องบอกเราให้ได้ ไม่ว่าภาษาไหนหรือด้วยวิธีใดก็ตาม อาการแพ้อาหาร ต้องบอกก่อนสั่ง อาหารของเราเกือบทั้งหมดใช้อาหารทะเลสด พูดคำว่า “แพ้” ชี้ที่ตัวเอง หรือเปิดหน้าจอมือถือให้ดูก็ได้ แล้วเราจะช่วยคุณเลือก

10. เรื่องที่คุณกังวลแต่จริง ๆ แล้วไม่สำคัญ

• ซดเส้นมีเสียง: ไม่เป็นไรครับ ไม่มีใครเงยหน้ามอง
• กินไม่หมด: ไม่เป็นไร ไม่มีใครถือสา
• ใช้ตะเกียบเหล็กไม่คล่อง: มันลื่นครับ คนเกาหลีเองก็ทำหล่น ไม่มีใครให้คะแนนคุณ
• ร้านเสียงดัง: ร้านอาหารเกาหลีเสียงดังและครึกครื้นเป็นปกติ คุยกันไม่ถือว่าเสียมารยาท
• ขอบคุณบ่อยเกินไป: ทำต่อไปเลยครับ ไม่เคยมีใครรำคาญสักครั้ง

สรุปสั้น ๆ

• กดกริ่งเรียก หรือพูด “저기요” ออกเสียง พนักงานตั้งใจปล่อยให้คุณอยู่สบาย ๆ ต้องการอะไรก็บอกได้เลย
• เครื่องเคียงและน้ำฟรี เติมก็ฟรี แค่บอก อาหารที่ออกจากโต๊ะแล้วนำกลับมาใช้ซ้ำไม่ได้ ยกเว้นรายการสั้น ๆ ที่เป็นข้อยกเว้น นั่นคือกฎหมาย
• ไม่มีทิป ราคาหน้าเมนูคือราคาสุดท้าย พูด “잘 먹었습니다” แทน
• จ่ายที่เคาน์เตอร์ ตอนเดินออก หรือรูดบัตรที่จอบนโต๊ะตอนสั่ง บัตรใช้ได้แทบทุกที่
• ชามวางไว้บนโต๊ะ กินข้าวด้วยช้อน ห้ามปักตะเกียบลงในข้าวเด็ดขาด
• ชี้ที่รูปแล้วพูด “이거 주세요” ทักษะการสั่งอาหารมีเท่านี้ก็พอ
• แพ้อาหาร? บอกเราก่อนสั่ง ภาษาไหนก็ได้ เปิดมือถือให้ดูก็ได้

ถ้าคุณจะมาซกโช มุลฮเวคือเมนูประจำร้านของเรา ปลาดิบเย็น ๆ ในน้ำซุปเย็นเจี๊ยบรสเปรี้ยวหวาน ตามด้วยความเผ็ดอ่อน ๆ ตอนท้าย (ประวัติของมุลฮเว) และมี ลำดับการกิน ที่ทำให้รสชาติต่างกันจริง ๆ ถ้ายังลังเลเรื่องปลาดิบ เราเขียนไว้แล้วว่า กินปลาดิบในเกาหลีปลอดภัยไหม และใครควรเลือกเมนูที่ปรุงสุก

กดปุ่มเรียกเรา แล้วที่เหลือเราจัดการเองครับ

ดูเมนู · การเดินทาง · คำถามที่พบบ่อย · +82-33-635-4488